ซื้อข้าวเปลือกอย่างไรให้ได้ข้าวที่ดี

ซื้อข้าวเปลือกอย่างไรให้ได้ข้าวที่ดี เรื่องเล่าจากโรงสีข้าวแห่งหนึ่งที่รุ่นพ่อถ่ายทอดวิธีการบริหารจัดการการสีข้าวในโรงสีให้รุ่นลูก ความรู้พวกนี้ถือเป็นเคล็ดลับ เป็นหลักสูตรที่สอนเถ้าแก่รุ่นต่อไป การบริหารโรงสีต้องแบ่งออกเป็น 8 ส่วน นั่นก็คือ การจัดซื้อข้าวเปลือก การอบข้าวเปลือก การจัดเก็บข้าวเปลือก การแปรสภาพข้าวเปลือก (เครื่องจักรสีข้าวในร้านสี) การบริหาร (ด้านพนักงาน) การสต็อก ข้าวสาร การตลาด การเงิน ทั้ง 8 ส่วนนี้เป็นส่วนที่สำคัญมาก วันนี้ผมอยากจะแบ่งปันความรู้ในข้อแรกก่อน ถ้าปราศจากการจัดซื้อข้าวเปลือกที่ดีแล้ว ส่วนที่เหลือทั้งหมด ทั้งการอบ การสี การบริหารต่างๆ ก็แทบไม่มีความหมายเลยล่ะครับ  เรื่องเล่าจากจังหวัดสุรินทร์มีอยู่ว่า…. ครั้งหนึ่งการซื้อข้าวเปลือกที่โรงสีในปีนั้นมีปัญหามาก เพราะว่าทางโรงสีได้จ้างหลงจู๊คนใหม่มาประจำหน้าที่ซื้อข้าวเปลือก จริงๆแล้วหลงจู๊คนนี้เคยอยู่ที่ภาคกลาง ซื้อข้าวนาปี นาปรังมากกว่า 10 ปีแล้ว ครั้งนี้เค้าย้ายตามภรรยามาที่สุรินทร์ จึงมาสมัครงานในตำแหน่งที่มีความถนัด คือรับซื้อข้าวเปลือก ต้องยอมรับว่าเค้ามีความสามารถจริงๆ เพราะข้าวเปลือกแต่ละรถแต่ละเกวียนที่ผ่านเข้ามาในมือ หลงจู๊คนนี้จะรู้ละเอียดว่าข้าวชนิดไหนน้ำหนักเป็นอย่างไร ความชื้นนี้แทบไม่ต้องวัดเลยเพราะอ่านขาดทุกตัวอย่าง เถ้าแก่ก็ไว้ใจให้ทดลองตีราคา หลายเดือนผ่านไปลูกค้าข้าวเปลือกก็ลดลงเรื่อยๆ วันหนึ่งๆ มีคนมาขายน้อยมาก ข้าวเปลือกจึงไม่พอป้อนร้านสี เถ้าแก่ไม่รอช้ารีบปรึกษากับหลงจู๊ทันที เถ้าแก่ : “สถานการณ์ข้าวเปลือกเป็นยังไง ทำไมลูกค้าข้าวเปลือกจึงลดลงๆ” หลงจู๊ :…

วิธีสีข้าวนึ่งให้รวย

ผม (ปลาตู้ตัวสีทองเหลือบแดง) ได้ยินคำถามจากท่านเจ้าของโรงสีที่มาเยี่ยมอาเฮียและอาเสี่ยของผมในออฟฟิศที่เย็นเฉียบหลายท่าน หลังจากจิบน้ำชาอู่หลงฉาที่มีรสขมแต่ชุ่มคอหมดไป 3 กาแล้ว เรื่องที่แขก(เจ้าของโรงสีที่มาจากจังหวัดสุโขทัย) ได้ปรารภขึ้นมาเสียงดังว่า “เฮีย..ผมเห็นจะต้องปรับปรุงโรงสีของผมจากการสีข้าวขาวมาเป็นโรงสีข้าวนึ่งแล้วล่ะ เพราะอยู่อย่างนี้ต่อไปไม่ได้แน่ โรงสีผมสีข้าวไม่ได้กำไรมาหลายเดือนแล้ว หยุดมากกว่าสี รถพ่วงที่มีอยู่หลายพ่วงก็ต้องพักไปด้วย คิดถึงรายจ่ายหลายสิบรายการแล้วก็ต้องตัดสินใจ ตอนนี้ราคาข้าวสารก็ไม่สูงพอที่จะทำกำไร” ในการสีข้าวแต่ละเกวียนมีกำไรน้อยมากเมื่อเทียบกับการลงทุน ด้วยราคาข้าวเปลือกนั้นสูงกว่าราคาข้าวสาร สาเหตุมาจากราคาข้าวสารตลาดโลกไม่สอดคล้องกับต้นทุนการทำนา ราคาข้าวเปลือกในประเทศเรานั้นสูงเพราะต้นทุนในการปลูกข้าวสูง ผลผลิตต่อไร่ต่ำ ประเทศไทยเรามีเทคโนโลยีในการนึ่งข้าวและการมีข้าวนึ่งที่ดี ประกอบกับหลายปีที่ผ่านมาราคาข้าวนึ่งส่งออกก็ยังพอทำกำไรได้ เพราะตลาดโลกยังต้องการข้าวนึ่งของไทยเนื่องจากข้าวนึ่งของเรามีคุณภาพเยี่ยม ข้าวสารเมล็ดยาวแล้วสีสวยโดยเฉพาะข้าวใหม่ ในช่วงเวลานี้มีแต่โรงสีข้าวนึ่งที่ยังมีการสีข้าวอยู่ตลอดเพราะเมื่อราคาขายหักต้นทุนแล้วยังพอมีกำไรได้มีงานทำ โดยเฉพาะโรงสีใกล้ๆนี้ก็ติดตั้งระบบนึ่งข้าวเสร็จแล้ว เมื่อหลายวันก่อนเห็นเขาทดลองสีข้าวนึ่งออกมาสีสวยดี ผมเองจึงต้องมาขอคำชี้แนะจากอาเฮียเพื่อความมั่นใจ เพราะว่าการลงทุนในครั้งนี้ไม่น้อยเลยทีเดียว!! ปลาตู้อย่างผมได้ยินแล้วก็คิดตามว่าอะไรคือข้าวนึ่ง? เพราะผมได้ยินอาเสี่ยพูดในโทรศัพท์บ่อยๆว่า “ข้าวนึ่งวันนี้ราคากิโลกรัมละ…..บาท สำหรับสีอ่อน ถ้าสีเข้มขึ้นมาหน่อยที่เรียกว่าสีน้ำผึ้งก็ราคา…..บาท ถ้าสนใจก็มาคุยกัน อะไรที่แนะนำได้ก็มาดูไม่หวง เราเพื่อนๆกันทั้งนั้น” เพิ่งจะถึงบางอ้อว่าโรงสีข้าวของอาเฮียและอาเสี่ยผมนั้นสีข้าวนึ่ง เมื่อวันก่อนได้เล่าถึงระบบการซื้อข้าวเปลือกที่ใช้เครื่องเก็บตัวอย่าง หรือที่เรียกว่าหุ่นยนต์เก็บตัวอย่างไปนั้น ผมเคยได้ยินเขาพูดว่า “ลงบ่อแช่ที่ด้านข้างเลยนะ” จึงรู้ว่าโรงสีของอาเฮียนี้ทำข้าวนึ่งระดับคุณภาพที่มีการนำข้าวเปลือกที่มีความชื้นสูงลงบ่อแล้วกะพ้อตักขึ้นถังแช่โดยตรง ไม่ต้องนำเข้าเปลือกไปอบให้แห้งก่อน จึงลดขั้นตอนการปลูกข้าวเปลือกไปหนึ่งรอบ ซึ่งมีค่าใช้จ่ายไม่น้อย (แต่ก็จำเป็นในบางครั้งที่ต้องการเก็บข้าวเปลือกสต็อกไว้ใช้งานในวันหลังก็ต้องนำมาอบให้แห้งก่อนจึงนำไปเก็บ) เพื่อนโรงสีจากสุโขทัยสนใจมาก อาเฮียจึงเชิญนั่งที่ห้องรับแขก ชาจีนอย่างดีที่ซื้อมาจากซูโจวถูกนำมาชงในชุดชงที่ซื้อมาพร้อมกัน เมื่อชาจีนออกรสการสนทนาก็เริ่มขึ้น อาเฮียบอกว่าถ้าจะทำข้าวนึ่งต้องเลือก เพราะว่าข้าวนึ่งปัจจุบันมี 2 ระบบ…

สี่ประสานในร้านสี

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา การสร้างโรงสีข้าวก็ยังเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่ละจังหวัดก็มีกำลังผลิตเพิ่มมากขึ้นไม่น้อยกว่าอดีตที่ผ่านมา กำลังผลิตที่เพิ่มขึ้นอย่างมากมายกว่าปริมาณข้าวเปลือกที่เพิ่มขึ้นเหมือนกัน แต่ไม่เป็นทวีคูณเหมือนกับกำลังผลิตของโรงสีข้าว แน่นอนในการทำธุรกิจเสรีที่มีการแข่งขัน ทุกโรงสีก็พัฒนาเครื่องมือ อุปกรณ์การสีข้าว เครื่องสีข้าว การบรรจุ การส่งการจำหน่าย ก็ต้องพัฒนาอย่างจริงจังเพื่อชิงความได้เปรียบในด้านการค้า มีหลายท่านบอกว่าเครื่องจักร เทคนิคการสีข้าว อุปกรณ์ที่มีความสำคัญและราคาสูงนั้น ทุกโรงสีมีความสามารถในการซื้อและติดตั้งได้ไม่แพ้กัน ไม่ยอมน้อยหน้าแม้ว่าราคาจะแพงมากก็ตาม แต่การสีข้าวนั้น ไม่ใช่ว่า มีแค่เครื่องอุปกรณ์เท่านั้นก็สีข้าวได้   สิ่งสำคัญที่สุดคือ คน เพราะถ้าไม่มีคนที่เอาใจใส่ดูแลเครื่องและปรับเครื่องให้อยู่ในสภาวะทำงานที่ดี แม้ว่าเครื่องจะดีขนาดไหนก็ไม่มีความหมาย หัวใจของโรงสีข้าวนั้นต้องมี “สี่ประสาน” จึงจะเรียกว่าสมบูรณ์ นั่นก็คือ  พนักงานที่มีความสามารถ เครื่องจักรที่มีคุณภาพ (เหมาะกับข้าวเปลือกและข้าวสารที่กำลังสีอยู่) การติดตั้งที่ดี ระบบการทำงานที่ไม่ซับซ้อน วัตถุดิบที่มีคุณภาพดี ปัจจุบันเรามักจะได้ยินบ่อยๆคือ “คนงานหายาก”  “ผมไม่มีคนเป็น”  “ผมหาคนที่ทำงานดีๆไม่ได้”  “ไม่มีคนพอกหินเป็น ไม่มีคนใช้หินโคนได้” เหล่านี้คือวลีที่ได้ยินทั่วไป แต่ความจริงก็คือ เราไม่ได้มีการสร้างบุคลากรที่มีความรู้เรื่องการสีข้าวขึ้นมามากเท่าไรเลย เรามีมหาวิทยาลัยสอนสาขาวิชาชีพมากมาย แต่มีเพียงไม่กี่แห่งที่มีการสอนเรื่องการสีข้าว หรือที่เราเรียกทางวิชาการว่า “เทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว” ที่เห็นได้และมีผลงานเป็นรูปธรรมคือ สถาบันราชมงคลวิทยาเขตบางพระ ชลบุรี ซึ่งตัวผมเองได้เข้ารับการอบรมในวิชา “เทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว” กับท่านอาจารย์ ผ.ศ.…

3 ปรัชญาชีวิตของโรงสีที่ประสบความสำเร็จ

ความสามารถของคนเรานั้นแตกต่างกันหลายด้าน ทั้งด้านความคิด ทัศนคติ ความเชื่อ ประสบการณ์ สิ่งต่างๆเหล่านี้เอง ทำให้การทำธุรกิจที่เหมือนกันแต่ความสำเร็จนั้นไม่เหมือนกัน   เมื่อความเชื่อและทัศนคติต่างกัน การปฏิบัติก็ไม่เหมือนกัน การทำงานการตัดสินใจต่างๆ เหล่านี้มาจากทัศนคติ หรือที่หลายท่านอาจเรียกว่า “วิสัยทัศน์” คุณอาจจะได้ยินคำกล่าวว่า ธุรกิจโรงสีข้าวเป็นธุรกิจที่สร้างความมั่นคงร่ำรวยให้กับเจ้าของอย่างรวดเร็วและมากมาย แล้วเถ้าแก่โรงสีข้าวที่ประสบความสำเร็จอย่างสูงทุกท่านนี้มีปรัชญาในการดำเนินชีวิตและธุรกิจอย่างไร นั่นเป็นเรื่องที่น่าสนใจมาก? เมื่อคุณรู้ว่าเถ้าแก่โรงสีหลายท่านนี้มีความแตกต่างในการดำเนินธุรกิจ และเคล็ดลับในการทำงาน การบริหารเงินจากรุ่นสู่รุ่นสืบทอดกันมาหลายชั่วอายุของตระกูล การอบรมทายาทของครอบครัวอย่างแยบยล ให้ซึมซับความคิดดีๆ เคล็ดลับการเงิน การวางแผนและการบันทึกข้อมูลต่างๆเหล่านี้ เป็นการสอนแบบพ่อสอนลูก ทำให้ดูเป็นตัวอย่าง ธุรกิจจึงขยายใหญ่โตขอบเขตกว้างไปหลายจังหวัด  เราจะได้ยินว่าโรงสีนี้เป็นลูกสาวโรงสีนั้น โรงสีโน้นเป็นดองกับโรงสีข้างบ้านเรา พี่ชายของโรงสี จังหวัดภาคอีสานมาสร้างโรงสีข้างบ้านเราเป็นต้น มีอยู่ครอบครัวหนึ่งในจังหวัดสุพรรณบุรี ครอบครัวนี้มีลูกสาว 5 คน ท่านอาจจะไม่เชื่อว่า พี่น้องทั้ง 5 คนนี้ได้สามีเป็นคนมีอาชีพโรงสีข้าวทั้ง 5 สาว ไม่ใช่ว่าทุกคนแต่งงานกับเสี่ยโรงสี แต่ 3 ใน 5 แต่งงานกับหนุ่มที่มีอาชีพอื่นอยู่แล้ว ด้วยการชักนำและอุดหนุนกันในครอบครัว จึงทำให้อีก 3 ท่านได้เป็นเจ้าของโรงสีข้าว ถึงยุคปัจจุบันครอบครัวตระกูลนี้ มีโรงสีทั้งของลูกและหลาน กว่า 20…

9 อุปนิสัย ที่ต้องพัฒนาในยุคแห่งความรวดเร็ว

1. ไม่คุยกับใคร ในยุคนี้ คุณเป็นใคร คุณทำอาชีพอะไร คุณมีความสามารถอย่างไร คุณมีอะไรที่เด่นและดี มีประโยชน์ แต่คุณไม่ได้บอกกับเพื่อนๆของคุณ คุณมีกลุ่มไลน์กี่กลุ่ม คุณบันทึกชื่อเพื่อน ของคุณ ลูกค้าที่ทำมาหากินทำธุรกิจกับผู้มีพระคุณเหล่านั้นอยู่กี่คน ซัพพลายเออร์ของคุณ มีไลน์กับเขาอยู่กี่กลุ่ม ในยุคนี้การคุยกันการได้แชทกับเพื่อนๆ ลูกค้าซัพพลายเออร์ คือการสนทนาในยุคดิจิตอล ข่าวสารความเคลื่อนไหวการเปลี่ยนแปลงสิ่งใหม่ๆ เรียนรู้ ได้ทุกเวลา จากไลน์และเฟสบุ๊ค เราจะไม่พูดถึงไลน์ที่ไม่มีประโยชน์ ถ้าเรารู้จักประโยชน์จากคลื่นของการสื่อสารเครื่องมือยุคใหม่ที่ไร้พรมแดนเหล่านี้ คุณจะมีตัวตนและคุณจะมีเพื่อนๆ ที่เขาเองก็ต้องการคุยกับคุณ 2. ไม่สนใจเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ ปรัชญาที่ว่า ความรู้ไม่มีวันสิ้นสุด วิทยาการก้าวหน้า ทุกวันทุกเวลา ถ้าคุณหยุดการเรียนรู้และปฎิเสธกับการเรียนโดยเฉพาะเครื่องมือยุคใหม่นี้ก้าวหน้ารวดเร็วมาก มีนักธุรกิจรุ่นแรกๆ อายุเลย 60 ปีไปบ่นว่าเครื่องสื่อสารโดยเฉพาะโทรศัพท์นี้ใช้ยาก มีแอปมากมายเวียนหัว ผมใช้โทรออกรับสายอย่างเดียว วันหนึ่งเพื่อนๆมาแนะนำให้สร้างไลน์ เฟสบุ๊ค และสอนการรับเพื่อน ส่งข้อความส่งรูปเก่าๆ และใหม่ๆ ปรากฏว่าท่านผู้สูงวัยท่านนั้นมีความสุขมากบอกว่าชีวิตนี้ไม่เคยคิดว่าจะมีเครื่องมือที่ถูกใจและประสิทธิภาพดีขนาดนี้ ท่านกลับมามีความเป็นอยู่ที่สดใสร่าเริงขึ้นมากกว่าเดิมเพราะท่านได้คุยกับเพื่อนเก่า ส่งรูปเก่าๆ กิจกรรมภาพประทับใจในอดีตให้เพื่อนและมีกิจกรรมอย่างสนุกสนาน นี่เป็นแค่ตัวอย่าง ปัจจุบันคนรุ่นใหม่ๆเขาค้าขายทางไลน์ ทางเฟสบุ๊ค ประสบความสำเร็จมากมายโดยไม่ต้องเปิด หน้าร้าน ไม่ต้องแต่งร้าน ลดพนักงานไปหลายตำแหน่งท่านต้องเรียนรู้สิ่งใหม่ๆเพื่ออยู่…